Geri Dön
Kadınların İşyerinde Özel Korunması
25.12.2025
Paylaş
Kadınların İşyerinde Özel Korunması

Arnavutluk mevzuatı ve diğer uluslararası hukuk düzenlemeleri, işyerinde kadınların korunmasına özel önem vermekte, bazı temel standart ve ilkeleri belirleyerek bunların uygulanmasını zorunlu kılmaktadır. Özellikle ayrımcılıktan doğabilecek sorunların veya kadınların hamilelik gibi özel durumlarda karşılaşabileceği zorlukların önlenmesine dikkat edilmektedir. Arnavutluk Cumhuriyeti’nde bu ilke ve standartlar Anayasa’da somutlaştırılmış ve güvence altına alınmıştır. Anayasa’nın 3. maddesinde “İnsanın onuru, hak ve özgürlükleri… bu devletin temelini oluşturur; devletin görevi bunlara saygı göstermek ve bunları korumaktır” hükmü yer almakta, 18. maddesinde ise “… herkes yasa önünde eşittir… kimse cinsiyet, ırk, din, etnik köken, dil, siyasi, dini veya felsefi inanç, ekonomik, eğitimsel, sosyal durum veya ebeveynlik aidiyeti gibi nedenlerle haksız yere ayrımcılığa uğratılamaz” denilmektedir. Bu haklar bölünemez, devredilemez, dokunulmaz kabul edilir ve tüm hukuk düzeninin temelinde yer alır. Anayasa’da bu haklar genel çizgilerle güvence altına alınırken, diğer yasal düzenlemelerde ayrıntılı şekilde düzenlenmiş ve belirtilmiştir. İşyerinde kadınların özel korunmasını örneklendirmek için İş Kanunu’ndan bazı alıntılar aktarılmaktadır.

 İş Kanunu’nun 32. maddesi, işverenin çalışanların kişiliğini ve onurunu koruma yükümlülüğünü, bunu sağlamak ve çalışanların onurunu zedeleyen her türlü davranışı önlemek için gerekli tüm tedbirleri alma zorunluluğunu öngörmektedir. İş Kanunu’nun 54. maddesi, hamile kadınların işyerinde dinlenme haklarına ilişkin kolaylıklar sağlamaktadır. Buna göre, hamile kadınların her 3 saatte bir dinlenmeleri düzenlenmiş olmalıdır (diğer çalışanlar için dinlenme her 4 saatte bir öngörülmüştür). Kanun’un 55. maddesine göre, kadın çalışanların taşıyabileceği azami ağırlık 20 kg iken, erkek çalışanlar için bu sınır 55 kg olarak belirlenmiştir. Kanun ayrıca, annenin hamile olması/yeni anne olması/çocuk evlat edinmesi durumunda iş ilişkisini düzenleyen bir bölüm de içermektedir. Hamile kadınlar, 365 gün süreyle doğum iznine sahiptir (bu süre içinde işten çıkarılmaları yasaktır). Bu 365 günün 35 günü doğumdan önce, 63 günü doğumdan sonra zorunludur (anne birden fazla çocuk bekliyorsa bu hesaplamalar farklılık göstermektedir). Evlat edinen anneler de doğum izninden yararlanma hakkına sahiptir. 104. madde, hamile kadınların ve emziren annelerin ağır ve tehlikeli işlerde çalıştırılmasını yasaklama yükümlülüğünü işverenlere yüklemektedir. Kadının hayatı ve sağlığı açısından risk oluşturan işleri yapamaması durumunda, işveren ona başka bir iş teklif etmeli, bu mümkün değilse maaşını ödemelidir. Çalışanın bakmakla yükümlü olduğu küçük çocukları varsa, yılda 12–15 gün ücretli izin ve yılda 30 güne kadar ücretsiz izin hakkı vardır.

Yukarıda belirtilen hükümler, Bakanlar Kurulu kararları, yönergeler ve emirler gibi daha dinamik ve ülkedeki gerçeklikteki değişimlere daha hızlı yanıt veren ikincil düzenlemelerde daha ayrıntılı olarak açıklanmıştır. Mevzuat, kadın çalışanların haklarını bu hükümlerle güvence altına almanın yanı sıra, işverenlerin bu yükümlülüklere uymaması durumunda yaptırımlar da öngörmektedir.

WhatsApp